đau mắt
Định nghĩa
Danh từ:
- Tình trạng mắt bị đau, khó chịu: "đau mắt" là danh từ chỉ tình trạng bệnh lý hoặc cảm giác khó chịu, đau nhức ở vùng mắt.
- Tên gọi chung của một số bệnh về mắt: Trong y học, "đau mắt" thường được dùng để gọi tên một số bệnh viêm nhiễm ở mắt.
Cụm tính từ:
- Có cảm giác đau ở mắt: Dùng để miêu tả trạng thái mắt đang bị đau.
- (Nghĩa bóng, thông tục) Cảm thấy khó chịu, ghen tị khi thấy người khác có điều tốt đẹp: Cách dùng ẩn dụ, biểu thị sự khó chịu, ghen tức.
Ví dụ sử dụng
Danh từ:
- Mùa hè nóng bức, nhiều trẻ em bị đau mắt. (Vào mùa hè nóng bức, nhiều trẻ em bị bệnh đau mắt.)
- Bệnh đau mắt này rất dễ lây lan. (Căn bệnh đau mắt này rất dễ lây lan.)
Cụm tính từ:
- Tôi cảm thấy đau mắt và chảy nước mắt. (Tôi cảm thấy mắt bị đau và chảy nước mắt.)
- Nhìn cậu ấy mua ô tô mới mà tôi đau mắt quá! (Nhìn cậu ấy mua ô tô mới mà tôi thấy ghen tức quá!)
Các cách sử dụng nâng cao
"Đau mắt đỏ": Cụm từ chỉ bệnh viêm kết mạc cấp tính, có triệu chứng mắt đỏ và đau.
- Mùa mưa là thời điểm bệnh đau mắt đỏ bùng phát. (Mùa mưa là thời điểm bệnh viêm kết mạc cấp tính bùng phát.)
"Đau mắt hột": Cụm từ chỉ bệnh trachoma, một bệnh nhiễm trùng mắt mãn tính do vi khuẩn.
- Ở những vùng thiếu nước sạch, tỷ lệ mắc bệnh đau mắt hột còn cao. (Ở những vùng thiếu nước sạch, tỷ lệ mắc bệnh trachoma còn cao.)
Biến thể và từ gần giống
- Viêm kết mạc (danh từ): Tên bệnh lý y khoa của chứng "đau mắt đỏ".
- Trachoma (danh từ): Tên bệnh lý y khoa quốc tế của chứng "đau mắt hột".
- Nhức mắt (cụm tính từ): Cảm giác đau nhức âm ỉ ở mắt, thường nhẹ hơn "đau mắt".
- Cộm mắt (cụm tính từ): Cảm giác có vật gì vướng, cộm trong mắt gây khó chịu.
Từ đồng nghĩa
- Nhức mắt: Đau âm ỉ ở mắt (thường dùng cho cảm giác chủ quan).
- Viêm mắt: Tình trạng mắt bị viêm nhiễm (từ chuyên môn hơn).
Thành ngữ liên quan
- "Đau mắt há miệng, đau răng khép lỗ": Thành ngữ dân gian, ý nói khi đau mắt thì khó nhắm mắt (há miệng ra), còn đau răng thì khó há miệng (khép lỗ lại), ví von về sự trái ngược, khó xử.
- "Nhìn mà đau mắt": Cách nói thông tục để chỉ việc nhìn thấy điều gì đó quá lộng lẫy, sang trọng hoặc ngược lại, quá hỗn độn, khó coi đến mức gây cảm giác khó chịu.
- Căn phòng bừa bộn thế này, nhìn mà đau mắt. (Căn phòng bừa bộn thế này, nhìn thấy khó chịu quá.)